NEWS

Μπιξονιμάνια: Η «ασθένεια» που ανέδειξε τους κινδύνους παραπληροφόρησης μέσω AI

Τα διδάγματα και οι προεκτάσεις στην επικοινωνία

Σε ένα πρωτοφανές πείραμα που φέρνει στο φως τα ευάλωτα σημεία της σύγχρονης τεχνολογίας με σημαντικές προεκτάσεις και στην επικοινωνία, θα επικεντρωθούμε σε αυτό το Novelty Insider. Με αφορμή το podcast από το «Βήμα» και τη συζήτηση με την επιστημονική συντάκτρια της εφημερίδας Θεοδώρας Ν. Τσώλη που ανέδειξε το θέμα, θα δούμε πώς μια ομάδα ερευνητών επινόησαν την ανύπαρκτη ασθένεια «Μπιξονιμάνια» (bixonimania) και πώς κατάφεραν να παραπλανήσουν για πάνω από δύο χρόνια κατά φαντασίαν ασθενείς, ακόμη και την επιστημονική κοινότητα, προκαλώντας μέσω ΑΙ, ιατρική παραπληροφόρηση.

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Η «μπιξονιμάνια» μια εντελώς ανύπαρκτη οφθαλμική πάθηση, γεννήθηκε με μοναδικό σκοπό να δοκιμαστούν τα όρια και οι αδυναμίες της AI. Σύμφωνα με το κατασκευασμένο σενάριο των ερευνητών, η «νόσος» προκαλούσε υποτίθεται έντονο πόνο στα μάτια και μαύρους κύκλους, μια κατάσταση που περιγραφόταν επιστημονικά ως περιφερειακή υπερμελάγχρωση, εξαιτίας της υπερβολικής έκθεσης στο μπλε φως των οθονών.

Για να στηθεί η παγίδα, οι ερευνητές προχώρησαν το 2024 στη δημιουργία ψεύτικων επιστημονικών μελετών, υπογεγραμμένων από ανύπαρκτους συγγραφείς (ένας από αυτούς είχε το όνομα ήρωα από τη σειρά The Simpsons), ενώ η πόλη και το πανεπιστήμιο των ερευνητών είχαν επίσης φανταστικό όνομα. Κι αν κάποιος ακόμη δεν είχε αντιληφθεί αυτά τα τρανταχτά παραδείγματα, υπήρχε σε κάποιο σημείο ξεκάθαρη αναφορά ότι η μελέτη αποτελούσε επινόηση και ότι είναι κατασκευασμένη. Ωστόσο, οι μελέτες πληρούσαν τη δομή, τις μεθόδους και τη σοβαρότητα επιστημονικού έργου και ως τέτοιο εκλήφθηκε από το ΑΙ.

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό όσο και ανησυχητικό: η μεθοδευμένη αυτή παραπλάνηση κατάφερε να εξαπατήσει όχι μόνο τα δημοφιλή chatbots, αλλά και την ίδια την επιστημονική κοινότητα, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις αποδέχθηκε τα στοιχεία και τα χρησιμοποίησε ως βιβλιογραφία ή παραπομπή χωρίς επαρκή έλεγχο. Κόσμος άρχισε να πιστεύει ότι παρουσίαζε συμπτώματα και ειδικοί έδιναν συμβουλές αντιμετώπισης της νόσου. Gemini και ChatGPT έδιναν συμβουλές για τη νόσο και παρέπεμπαν σε οφθαλμίατρο.

Αυτό συνεχιζόταν για δύο χρόνια. Όταν αποκαλύφθηκε το πείραμα των ερευνητών και άρχισαν να δημοσιεύονται σχετικά στοιχεία, χρειάστηκε κάποιος χρόνος για να αλλάξουν τα αποτελέσματα στα Chatbots συνεχίζοντας να μολύνουν τις συνειδήσεις μέσω αξιόπιστων πηγών. Ακόμη μέχρι και σήμερα εμφανίζονται συγκεχυμένα αποτελέσματα χωρίς να είναι πάντα ξεκάθαρο ότι οι μελέτες ήταν ψευδείς.

Βασικά συμπεράσματα και προεκτάσεις στην επικοινωνία

  • Τα συστήματα ΑΙ μπορούν να οδηγηθούν σε «παραισθήσεις» (hallucinations) και, ως εκ τούτου, να χειραγωγηθούν καθώς και να αναπαράγουν με απόλυτη βεβαιότητα ψευδείς πληροφορίες ως αληθινές, εφόσον τροφοδοτηθούν με καλοστημένα, ψεύτικα δεδομένα.
  • Η εποχή που διανύουμε και τα μοντέλα λειτουργίας της ΤΝ ευνοούν τη διασπορά κατασκευασμένων ή ψευδών ειδήσεων.
  • Όπως και οι μηχανές έτσι κι οι άνθρωποι διαθέτουν περιορισμένα φίλτρα αξιολόγησης υιοθετώντας έτοιμες πληροφορίες που εκπέμπουν σχετική αληθοφάνεια.
  • Είναι επιτακτική η ανάγκη για αποτελεσματικότερα φίλτρα ελέγχου και επαλήθευσης των πληροφοριών από τεχνολογίες ΑΙ, ιδιαίτερα σε ευαίσθητους τομείς όπως αυτός της υγείας.
  • Κάθε πληροφορία που υιοθετείται από ΑΙ έχει διάρκεια στο χρόνο και δεν είναι εύκολη η διόρθωση ή η αποκατάσταση της αλήθειας. Χωρίς αποτελεσματική διαχείριση κρίσης, η ζημιά στη δημόσια εικόνα και τη φήμη ενός οργανισμού καθίσταται ανεπανόρθωτη.
  • Ο έλεγχος των αποτελεσμάτων που παράγει η ΑΙ είναι (τουλάχιστον στο παρόν στάδιο) εκ των ων ουκ άνευ.

Για τους πιο πάνω λόγους και όχι μόνο, πέρα από την επικοινωνιακή διαχείριση κρίσεων και φήμης, προσφέρουμε στους πελάτες μας την υπηρεσία AI Content Review (Έλεγχος Περιεχομένου Τεχνητής Νοημοσύνης), πρωτίστως για να τους προστατεύσουμε από την παραπληροφόρηση που παράγει η ΑΙ. Η ομάδα μας ελέγχει σχολαστικά τα προσχέδια της τεχνητής νοημοσύνης, βελτιώνοντας τα κείμενα, διασφαλίζοντας γραμματική ακρίβεια και εξαλείφοντας «ρομποτικές» διατυπώσεις. Πέρα από τη γλωσσική επιμέλεια, επαληθεύουμε την ορθότητα των δεδομένων, διασφαλίζοντας εγκυρότητα και αξιοπιστία.

Read Also

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο που γράφουμε και μιλάμε

Πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, αναδεικνύει άρθρο της Axios, σύμφωνα με το οποίο η παραγωγική ΤΝ (Generative ΑΙ), δεν αλλάζει μόνο το περιεχόμενο της εργασίας μας, αλλά αναδιαμορφώνει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι...

Εκτοξεύθηκε η χρήση των social media από τους νέους το 2025

Σε ποια θέση βρίσκονται Κύπρος, Ελλάδα και Γερμανία και γιατί παρατηρείται αυξητική τάση Η πρόσφατη έκθεση της Eurostat (9 Απριλίου 2026), επιβεβαιώνει ότι η ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media), παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της ψηφιακής ζωής...

Το Τέλος των Μηχανών Αναζήτησης;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως διαμεσολαβητής της πληροφορίας

Η παραδοσιακή εμπειρία της αναζήτησης στο διαδίκτυο, όπως τη γνωρίσαμε για περισσότερες από δύο δεκαετίες, έχει φτάσει στο τέλος της. Οι μηχανές αναζήτησης, όπως η Google, καθιέρωσαν ένα μοντέλο βασισμένο στις λέξεις-κλειδιά (keywords) και τις σελίδες αποτελεσμάτων...

Το «videogate» και η διαχείριση κρίσης από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη

Ουδείς αμφιβάλλει ότι το περιβόητο βίντεο της «ανεξάρτητης» ερευνήτριας στην πλατφόρμα Χ υπήρξε μια σκόπιμα κακόβουλη ενέργεια με στόχο να πλήξει την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και, κατ’ επέκταση, την αξιοπιστία της Κύπρου. Η χρονική συγκυρία κατά την οποία εξερράγη η...

Τι δεν μπορεί να γράψει η τεχνητή νοημοσύνη και γιατί

Του Γιώργου Ζώταλη (Φιλαδέλφεια, ΗΠΑ) Κασσάνδρες και Τσιρλίντερς Μας χωρίζουν λιγότερα από 10 χρόνια από το Attention is all you need, το άρθρο που ξεκίνησε την εποχή των βαθιών μαθησιακών μηχανών (deep machine learning) και Μεγάλων Γλωσσικών...

Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει την Επικοινωνία: Ο αναβαθμισμένος ρόλος του επικοινωνιολόγου

Η εμφάνιση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (Large Language Models - LLMs) και της Generative AI αποτελεί το μεγαλύτερο σημείο καμπής στην επικοινωνία από την εποχή του διαδικτύου. Όπως και στους περισσότερους τομείς, η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) δεν αντικαθιστά τους...

Επικοινωνιακή Διαχείριση Κρίσης στην Ψηφιακή Εποχή: Από την Αντίδραση στη Στρατηγική Πρόληψη

Η κρίση είναι αναπόφευκτη. Είτε πρόκειται για μια νομική διαμάχη είτε για μια δημόσια αντίδραση (backlash) στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ), κάθε οργανισμός θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια κατάσταση που απειλεί τη φήμη του. Στην εποχή της άμεσης πληροφόρησης, η...

Ο νέος ρόλος του Δελτίου Τύπου: Γιατί το κείμενο πρέπει να «μιλάει» στην ΤΝ

Για δεκαετίες, τα Δελτία Τύπου αποτελούσαν το κατεξοχήν εργαλείο επικοινωνίας των επιχειρήσεων και κάθε οργανισμού. Βέβαια, διατηρούν ακόμη την αξία τους, καθώς εξασφαλίζουν δωρεάν προβολή, κύρος και αναγνωσιμότητα. Για την επιτυχή δημοσίευση ενός Δελτίου Τύπου, είναι...

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο που γράφουμε και μιλάμε

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο που γράφουμε και μιλάμε

Πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, αναδεικνύει άρθρο της Axios, σύμφωνα με το οποίο η παραγωγική ΤΝ (Generative ΑΙ), δεν αλλάζει μόνο το περιεχόμενο της εργασίας μας, αλλά αναδιαμορφώνει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι...

Εκτοξεύθηκε η χρήση των social media από τους νέους το 2025

Εκτοξεύθηκε η χρήση των social media από τους νέους το 2025

Σε ποια θέση βρίσκονται Κύπρος, Ελλάδα και Γερμανία και γιατί παρατηρείται αυξητική τάση Η πρόσφατη έκθεση της Eurostat (9 Απριλίου 2026), επιβεβαιώνει ότι η ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media), παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της ψηφιακής ζωής...

Το Τέλος των Μηχανών Αναζήτησης; Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως διαμεσολαβητής της πληροφορίας

Το Τέλος των Μηχανών Αναζήτησης;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως διαμεσολαβητής της πληροφορίας

Η παραδοσιακή εμπειρία της αναζήτησης στο διαδίκτυο, όπως τη γνωρίσαμε για περισσότερες από δύο δεκαετίες, έχει φτάσει στο τέλος της. Οι μηχανές αναζήτησης, όπως η Google, καθιέρωσαν ένα μοντέλο βασισμένο στις λέξεις-κλειδιά (keywords) και τις σελίδες αποτελεσμάτων...

Το «videogate» και η διαχείριση κρίσης από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη

Το «videogate» και η διαχείριση κρίσης από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη

Ουδείς αμφιβάλλει ότι το περιβόητο βίντεο της «ανεξάρτητης» ερευνήτριας στην πλατφόρμα Χ υπήρξε μια σκόπιμα κακόβουλη ενέργεια με στόχο να πλήξει την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και, κατ’ επέκταση, την αξιοπιστία της Κύπρου. Η χρονική συγκυρία κατά την οποία εξερράγη η...